Matamang pinagmamasdan ng mga mag-aaral ang mga iba't ibang uri ng isdang nasa aquarium at kung patuloy ang kawalang-galang sa ating karagatan, ay malamang hanggang dito na rin lang sila makakakita ng isda. Larawan ni Carvelo L. Malubag

TAAL, Batangas- Nakiisa ang lalawigan ng Batangas sa taunang paggunita ng Fish Conservation Week (Fish Con). Ang nasabing okasyon na sa kasalukuyan ay nasa ika-45 taon ay ginunita mula ika-19 hanggang ika-25 ng Oktubre at pinangunahan ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR).

Ayon kay Ma. Theresa Mutia, Center Chief ng BFAR- National Fisheries Biological Center sa bayang ito, binibigyang halaga ng pagdiriwang ang kahalagahan ng industriya ng pangisdaan sa pagpapalago ng ekonomiya ng bansa.

Taun-taon, ang ikatlong linggo ng Oktubre ay itinatakdang Fish Con batay sa Proklamasyon Bilang 176 ng dating Pangulong Diosdado Macapagal.

Para sa taong 2008, ang sentro ng pagidiriwang ay nakatutok sa mga epekto at solusyon sa mabilis na pagbabago ng klima ng daigdig o climate change.

“Kailangang maging aware ang mga Filipino na pangalagaan ang pangisdaan lalo na’t may nagaganap ng pagbabago ng klima,” wika ni Mutia.

Samantala samu’t-saring aktibidad naman ang inilunsad sa tanggapan ng BFAR-NFBC bilang paggunita ng Fish Con. Ilan sa mga ibinada ng nasabing tanggapan sa isang live exhibit ay ang mga inalagaan o bini-breed na gold fish, guppies at iba pang ornamental fish.

Tampok din ang mga natatanging buhay sa Lawa ng Taal na pinag-aaralan ng nasabing ahensya tulad ng maliputo, bangus, kitang, buwan-buwan at iba pa.

Mayroon ding libreng film showing at seminar sa pag-aalaga ng mga ornamental fish at backyard aquarium.

Ayon kay Mutia ang pagpaparami (breeding) ng ornamental fishes ay maaaring alternatibong kabuhayan lalo nang mga mangingisda sa Lawa ng Taal. Sa datos ng Inland Fisheries Research Station ng BFAR sa Lungsod ng Tanauan, umaabot sa 4,711,251 metriko toneladang (MT) isda ang produksyon ng pangisdaan ng bansa noong 2007.

Walong porsyento ay ambag ng Rehiyong CALABARZON na may daming 387,149 MT. Ang pinagmulan ng datos ay huli mula sa karagatang munisipal at aquaculture.

Umaasa ang BFAR na makatulong ang taunang selebrasyon na makapukaw at mapalawig pa ang suporta mula sa iba’t-ibang ahensya ng pamahalaan, pribadong sektor, at mga ‘di pampamahalaang samahan.

Ayon kay Mutia, patuloy ang proyekto ng BFAR sa pag-aaral sa kalagayan ng isdang tawilis at ang pag-preserb rito.

Ang tawilis (sardinella tawilis) ang tanging commercial freshwater sardine sa buong mundo at ito ay tanging sa Lawa ng Taal lamang makikita.

Samantala ramdam na rin ng mga taga-Calatagan Batangas ang climate change.

Ayon kay Jesiderio Delos Reyes, pinuno ng Municipal-Fisheries and Aquatic Resources Management Council ng Calatagan, ang banta ng climate change ay pagkawala ng ilang kabuhayan sa kanilang lugar pangisdaan.

Aniya, ang patuloy na pag-init ng tubig dagat ay magdudulot ng malaking epekto sa mga bahura at damong dagat na matatagpuan sa nasabing bayan.

Nangangamba si Delos Reyes na mawawalan ng kita ang mga mangingisda lalo pa’t 68% ng populasyon ng bayan ay umaasa sa industriya ng pangisdaan.

“Sobra na ang pagtaas ng tubig pag may bagyo ay iba ang level nito kaysa dati, wayback mga 1980s. O kaya naman ay sobrang lowtide ngayon. Dati hindi nagiging exposed ang mga corals sa Tangkulan, pero ngayon, sobra na ang lowtide. Ang pag lawak ng thermocline sa Calatagan kung saan ay lumalawak din ang coral bleaching sa area. Dahil dito, may mga corals ang namamatay, partikular ang mga acropora species,” wika ni Delos Reyes sa panayam ng Balikas.

Kung magpapatuloy aniya ito, posibleng mawala rin ang uri ng ibang bahura, isda, seaweeds sponges at marami pang iba.